چهار ستاره مانده به صبح

شروع یک رؤیای نو

این‌جا درباره‌ی یک جشنِ خوش‌آمدگویی به فصل تابستان نوشته‌اند که ایده‌ی خیلی بامزه‌ای است به‌نظرم. گویا، طرف بچّه‌های فک و فامیل را به صرفِ شربت و شکلات دعوت کرده خانه‌اش تا به استقبال تعطیلات تابستانی بروند؛ یک جشنِ کوچک کودکانه.
قبل از آمدنِ مهمان‌های این مراسم، چندین برگه‌ی باریکِ زرد هم تهیه کرده که رویش یک جمله‌ی نیمه‌نصفه تایپ کرده با چندتا جای خالی. او از بچّه‌ها خواسته جای خالی را با کلمات دل‌به‌خواه پُر کنند و بنویسند برای تابستان چه فکری کرده‌اند و می‌خواهند چه بکنند. هر بچّه‌ای روی هر برگه یکی از فکرها و ایده‌هایش برای گذراندنِ تابستان را نوشته و بعد، مهمان‌های کوچولو لیوان‌های لیمونادشان را به هم زده‌اند و به افتخارِ تابستان نوشیده‌اند.
سپس، هر بچّه رفته بالای سکّو و جمله‌ی روی برگه‌اش را برای بقیه خوانده و با تشویقِ حضار روبه‌رو شده و امیدِ این‌که تابستان به کامِ او باشد.

میزبان نوشته بچّه‌های فامیل‌شان این جشن را دوست داشته‌اند. برای این‌که فرصتی بوده تا در کانون توجّه باشند. هر بچّه درباره‌ی فکرهایش حرف زده و گفته چه تصمیمی برای تابستان دارد و بچّه‌های دیگر هم او را تشویق کرده‌اند. بچّه از این‌که کسی به فکرهایش گوش داده احساسِ خوبی داشته است و …. بالاخره نوشته این روش خوبی است تا بفهمیم بچّه‌ها در تابستان دنبال چه چیزی هستند.
من؟ موافق‌ام و دلم خواست توی تراسِ خانه‌مان چنین جشنی بگیرم برای چند تا بچّه، ولی … شما چندتا بچّه در یزد نمی‌شناسید تا برای جشن‌ام دعوت‌شان کنم؟

اطلاعاتِ من درباره‌ی ادبیات کودکان و منابع و مأخذ‌های فارسیِ آن خیلی معادلِ صفر نباشد، خیلی هم بیشتر از صفر نیست. برای همین، نمی‌توانم درباره‌ی کیفیّت و کمیّتِ تلاشِ خانوم ِ بنفشه حجازی اظهارنظر کنم. ایشان زحمت کشیده‌اند و مجموعه‌ای را تحت عنوان «ادبیات کودکان و نوجوانان؛ ویژگی‌ها و جنبه‌ها»* گردآوردی و تألیف کرده‌اند که با تعریف و بیان اهداف ادبیات (به طور کلّی) و ادبیات کودکان آغاز می‌شود و ضمن ارائه‌ی تاریخچه‌ی ادبیات کودکان و نوجوانان در ایران و جهان، در فصل‌های بعدی کتاب درباره‌ی خصوصیات جسمی و روانی کودکان و نوجوانان و ارتباط آن با مطالعه صحبت می‌کنند. انتخاب کتاب، انواع ادبیات کودکان و نوجوانان، شیوه‌های علاقه‌مند کردن کودکان به مطالعه، نقد و ادبیات کودکان … ووو … از دیگر موضوع‌های این کتاب است.

به نظر من، آن بخش‌هایی از کتاب که درباره‌ی نظریه‌ی مراحل تحوّل روانی – شناختی ژان پیاژه یا  تکوین قضاوت اخلاقی لارنس کلهبرگ نوشته شده، زیادی بد است. یعنی، حتّا من که کلّی واحد درسی پاس کرده‌ام در این‌باره، به زحمت توانستم آن متنِ گنگِ پُر از اصطلاح‌های انگلیسی را بخوانم. هی درود بر آن پری‌رخ دادستان و پرویز منصور و طلب آمرزش و مغفرت از ایشان که وقتِ دانشجویی‌مان هی فحش دادیم بهشان بابتِ ترجمه‌ی آن دو جلد روان‌شناسی ژنتیکِ دیرفهم که خدا خیرشان بدهد بازهم؛ قدرناشناس بودیم به خدا.

خلاصه یعنی این‌که، کتابِ مزخرفی بود در مجموع.

* نوشته‌ بنفشه حجازی، تهران؛ انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، چاپ چهارم ۱۳۸۰، ۳۰۸ صفحه، قیمت ۱۷۰۰ تومان

×××

+ مرتبط؛ معرفی ۳۲ عنوان کتاب درباره‌ی ادبیات کودکان و نوجوانان